The Four Noble Truths in the Era of Fake News : A Path of Wisdom toward Realizing the Truth
Keywords:
Four Noble Truths, Fake News, WisdomAbstract
In the digital age, where information is disseminated rapidly through online media, fake news and information distortion have become major challenges that undermine public trust, social relationships, and decision-making. Driven by ignorance, greed, and political, economic, and social interests, misinformation extends beyond technical errors or misunderstandings. This article aims to analyze the phenomenon of fake news through the framework of the Four Noble Truths, propose Buddhist philosophical approaches to counter misinformation, and explain the application of the Four Noble Truths as a metaphysical and epistemological framework for seeking truth in today’s complex information environment.
The study finds that the Four Noble Truths provide an effective framework for understanding and addressing fake news. Dukkha represents the confusion and social division caused by misinformation; Samudaya refers to its root causes, including ignorance, attachment, and political-economic interests; Nirodha signifies the cessation of ignorance through reason and the realization of truth; and Magga offers the practical path through mindfulness, yonisomanasikāra (critical reflection), and the Kalama Sutta, enabling individuals to evaluate information critically and wisely. Therefore, the Four Noble Truths not only provide a practical approach to reducing the spread of fake news but also serve as a metaphysical and epistemological pathway to ultimate truth, fostering intellectual resilience and contributing to a peaceful and sustainable society.
References
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 33. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์. 2555.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 19. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของธรรมสภา. 2556.
พระมหาอนุพันธ์ พรมชาลี. (2565). การเรียนรู้ด้วยหลักอริยสัจ 4: การแก้ปัญหาและการพัฒนาตน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(3), 101–115.
พีระรัตน์กุล, ว. (2564). การวิเคราะห์ข่าวปลอมตามหลักกาลามสูตร. วารสารพุทธนวัตกรรมศึกษา, 2(2), 1–15.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2559). ความขัดแย้งของสังคมไทยกับการแก้ปัญหาตามแนวทางอริยสัจ 4. วารสารศาสนาและสังคม, 4(1), 23–38.
ยุสสโยธา. (2564). กาลามสูตรกับยุทธวิธีปล่อยข่าวลือในสังคมออนไลน์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 17(2), 45–62.
วิไลวรรณ จงวิไลเกษม, พีรพล อนุตรโสตถิ์, ณรรธราวุธ เมืองสุข, พิสูจน์ อักษร, ชลาลัย พงษ์ศิริ. (2564). Fake News Fighter: กลไกการตรวจสอบข้อเท็จจริงในห้องข่าวโทรทัศน์และสื่อดิจิทัล. กรุงเทพฯ: กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์.
แสง จันทร์งาม. อริยสัจจ์ 4. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : บริษัทสร้างสรรค์บุคส์ จำกัด. 2544.
Bodhi, B. (1994). The noble eightfold path: Way to the end of suffering. Kandy: Buddhist Publication Society.
Gethin, R. (1998). The foundations of Buddhism. Oxford: Oxford University Press.
Harvey, P. (2013). An introduction to Buddhism: Teachings, history and practices (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156. https://doi.org/10.1093/clipsy.bpg016
McIntyre, L. (2018). Post-truth. Cambridge, MA: MIT Press.
Nanamoli, B., & Bodhi, B. (2005). The middle length discourses of the Buddha: A translation of the Majjhima Nikāya. Boston: Wisdom Publications.
Rahula, W. (1974). What the Buddha taught. New York: Grove Press.Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). The spread of true and false news online. Science, 359(6380), 1146–1151. https://doi.org/10.1126/science.aap9559
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Strasbourg: Council of Europe.
